TIJORAT BANKLARIDA STRATEGIYA ISHLAB CHIQISHDA RIVOJLANGAN MAMLAKATLAR TAJRIBASI
Keywords:
bank strategiyasi, raqamli transformatsiya, strategik rejalashtirish, moliyaviy barqarorlik, bank islohotlari, stress-test, ESG, fintech, operatsion samaradorlik, xorijiy tajriba, bank tizimi.Abstract
Mazkur maqolada jahon iqtisodiyoti globallashuvi va raqamli iqtisodiyot rivojlanishi sharoitida tijorat banklarida strategiya ishlab chiqishning nazariy-uslubiy asoslari hamda zamonaviy mexanizmlari tadqiq etilgan. O‘zbekiston bank tizimini isloh qilish strategiyasining ustuvor yo‘nalishlari – samaradorlikni oshirish, moliyaviy barqarorlikni ta’minlash, xizmatlar ommabopligini kengaytirish va davlat ishtirokini qisqartirish masalalari tahlil qilingan. AQSh, Germaniya, Niderlandiya va Skandinaviya davlatlari banklari tajribasi asosida strategik rejalashtirishning ilg‘or modellari o‘rganilib, stress-test, SREP, ICAAP, ESG, Strategy Dashboard va raqamli transformatsiya yondashuvlarining ahamiyati yoritilgan. JPMorgan Chase, Bank of America, Deutsche Bank, ING Bank va Nordea Bank misolida strategik boshqaruv, risklarni baholash, operatsion samaradorlik hamda raqamli kanallarni rivojlantirish mexanizmlari tahlil qilingan. Natijada tijorat banklari strategiyasida raqamli transformatsiya, risklarni boshqarish, moliyaviy barqarorlik, ESG mezonlari va mijozlarga yo‘naltirilgan xizmat modellarini kompleks hisobga olish zarurligi asoslab berilgan hamda ilg‘or xorijiy tajribani milliy bank tizimiga moslashtirish banklar raqobatbardoshligi va strategik samaradorligini oshirishga xizmat qilishi xulosa qilingan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi
PF-5992-sonli farmoni. URL: https://lex.uz/docs/4811025
2. Тростьянский С.С. Формирование стратегии развития банков в условиях цифровизации. Диссер.на соис. учен.степ. канд. экон. наук по спец. 08.00.10 – Финансы, денежное обращение и кредит. Санкт-Петербург – 2021. 12-13 стр.
3. Шашкина Е.О. Влияние финансовых технологий на трансформацию банковского сектора экономики: зарубежный и отечественный опыт. Диссер.на соис. учен.степ. канд. экон. наук по спец. 5.2.4. Финансы. Москва – 2022. 35-36 стр.
4. Стрельников В.В. Трансформация банковской деятельности: вызовы, тенденции и инструменты. Автореф. диссер.на соис. учен.степ. канд. экон. наук по спец. 08.00.10 – Финансы, денежное обращение и кредит. Владикавказ 2020. 18-19 стр.
5. Dodd-Frank Wall Street Reform and Consumer Protection Act of 2010, Section 165(d). - Washington D.C.: U.S. Congress, 2010. URL: https://surl.lt/ypkuhn
6. McKinsey Global Banking Annual Review, 2023; S&P Global, 2024.
7. ING Group. (2024). ING Capital Markets Day 2024: “Growing the Difference”. ING Newsroom. Available at: https://ing.com/news/2025/07/ing-capital-markets-day-2024-growing-the-difference.html
8. Nordea Bank Abp. (2026). Annual reporting for 2025 (Annual Report and Sustainability Statement). Nordea Press Release. Available at: https://www.nordea.com/en/press/2026-02-23/nordea-has-published-its-annual-reporting-for-2025
