MAHALLIY BUDJETLAR DAROMADLARINI TARTIBGA SOLISH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISHDA BUDJET TRANSFERTLARI VA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANGANLIK UCHUN SOLIQNI MODELLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21399584Keywords:
mahalliy budjet, budjet daromadlari, daromadlarni tartibga solish, budjet transfertlari, transfertlarni modellashtirish, fiskal salohiyat, reyting indikatorlari, budjetlararo munosabatlar, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq, iqtisodiy-matematik model, prognozlash, moliyaviy barqarorlik, hududiy rivojlanish, fiskal samaradorlik, ekonometrik modellashtirish.Abstract
Mazkur maqolada mahalliy budjetlar daromadlarini tartibga solish metodologiyasini takomillashtirishning nazariy va amaliy jihatlari budjet transfertlari hamda suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq misolida tadqiq etilgan. Tadqiqotda hududlarning fiskal salohiyatini obyektiv baholash asosida budjet transfertlarini taqsimlashning ko‘p omilli iqtisodiy modeli ishlab chiqilgan. Shuningdek, suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliq tushumlarini prognozlash va mahalliy budjetlarning daromad bazasini mustahkamlashga xizmat qiluvchi iqtisodiy-matematik yondashuv taklif etilgan. Taklif etilgan modellar hududlar o‘rtasidagi fiskal nomutanosibliklarni kamaytirish, budjetlararo munosabatlarni takomillashtirish hamda mahalliy budjetlarning moliyaviy barqarorligini oshirish imkonini beradi. Tadqiqot natijalari davlat moliyasini boshqarish tizimida budjet transfertlarini taqsimlash va suv resurslaridan foydalanganlik uchun soliqni tartibga solishning ilmiy-metodologik asoslarini rivojlantirishga xizmat qiladi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF–60-son Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risidagi PF–158-son Farmoni.
3. Musgrave R. A., Musgrave P. B. Public Finance in Theory and Practice. 5th ed. New York: McGraw-Hill, 1989. 627 p.
4. Oates W. E. Fiscal Federalism. New York: Harcourt Brace Jovanovich, 1972. 256 p.
5. Boadway R., Shah A. Fiscal Federalism: Principles and Practice of Multiorder Governance. Cambridge: Cambridge University Press, 2009. 596 p.
6. Bahl R., Martinez-Vazquez J. Sequencing Fiscal Decentralization. Washington, D.C.: World Bank Institute, 2006. 52 p.
7. OECD. Taxing Water Resources and Water Services. Paris: OECD Publishing, 2010. 130 p.
8. World Bank. Decentralization and Local Government Finance. Washington, D.C.: World Bank Publications, 2007. 336 p.
9. Malikov T. S. Moliya: nazariy asoslari. Toshkent: NUR DURDONALARI, 2021. 680 b.
10. Ochilov B. Mamlakat iqtisodiyotini rivojlantirishda investitsion jozibadorlikni yaxshilash masalalari. Iqtisodiyot va ta’lim. 2023. Vol. 24. No. 1. B. 75–81.
