KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA KAPITAL TUZILMASINI OPTIMALLASHTIRISHNING MOLIYAVIY RAQOBATBARDOSHLIKKA TA’SIRI

Dilshod Vaisov

doi:10.68549/k4zf8944

Authors

Dilshod Vaisov Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD). Author

DOI:

https://doi.org/10.68549/k4zf8944

Keywords:

kichik biznes, kapital tuzilmasi, kapital manbalari, moliyaviy raqobatbardoshlik, moliyaviy barqarorlik, kapitalni optimallashtirish, moliyalashtirish qiymati, moliyaviy xatarlar, diagnostik-adaptiv model.

Abstract

Maqolada kichik biznes subyektlarida kapital manbalarini tanlash, kapital tuzilmasini optimallashtirish va uning moliyaviy barqarorlik hamda raqobatbardoshlikka ta’siri nazariy-uslubiy jihatdan tadqiq etilgan. Xususiy kapital, bank kreditlari, tijorat krediti va lizingdan foydalanishning iqtisodiy xususiyatlari hamda ular bilan bog‘liq moliyaviy xatarlar tahlil qilingan. Kapital tuzilmasini baholashda D/E, WACC, DSCR, ROA, ROE va likvidlik ko‘rsatkichlaridan foydalanish yondashuvlari tizimlashtirilgan. Shuningdek, kapital manbalarini tanlash, moliyalashtirish qiymatini baholash va moliyaviy xatarlarni boshqarish bosqichlarini o‘zaro bog‘lovchi diagnostik-adaptiv model taklif etilgan. Tadqiqot natijalari kichik biznes subyektlarida moliyalashtirish qarorlarini takomillashtirish, kapitaldan foydalanish samaradorligini oshirish va moliyaviy raqobatbardoshlikni mustahkamlashga qaratilgan.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Modigliani F., Miller M. H. The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment // The American Economic Review. — 1958. — Vol. 48, No. 3. — P. 261–297.

2. Myers S. C. The Capital Structure Puzzle // The Journal of Finance. — 1984. — Vol. 39, No. 3. — P. 574–592. — DOI: https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1984.tb03646.x.

3. Cassar G., Holmes S. Capital Structure and Financing of SMEs: Australian Evidence // Accounting & Finance. — 2003. — Vol. 43, No. 2. — P. 123–147. — DOI: https://doi.org/10.1111/1467-629X.t01-1-00085

4. Serrasqueiro Z., Caetano A. Trade-Off Theory versus Pecking Order Theory: Capital Structure Decisions in a Peripheral Region of Portugal // Journal of Business Economics and Management. — 2015. — Vol. 16, No. 2. — P. 445–466. — DOI: 10.3846/16111699.2012.744344.

5. Vaisov D. I. Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini shakllantirishning nazariy asoslari // Научный импульс. — 2026. — Jild 4, № 47. — B. 117–125.

6. Vaisov D. I. Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini ta’minlashda xorijiy moliyalashtirish modellarining taqqoslama institutsional tahlili // Научный импульс. — 2026. — Jild 4, № 47. — B. 126–135.

7. Vaisov D. I., Madraximov Q. K. Kichik biznes subyektlarining investitsion salohiyatini baholashning hududiy xususiyatlari // Muhandislik va iqtisodiyot. — 2026. — Jild 4, № 7. — B. 279–283.

8. O‘zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonuni (2012-yil 2-maydagi O‘RQ-328-sonli Qonun tahririda). — URL: https://lex.uz/uz/docs/-2006789

9. O‘zbekiston Respublikasining «Mas’uliyati cheklangan jamiyatlar to‘g‘risida»gi Qonuni. — 2026-yil 21-aprel, O‘RQ-1137-son. — URL: https://lex.uz/uz/docs/-8151376

10. O‘zbekiston Respublikasining «Lizing to‘g‘risida»gi Qonuni. — 1999-yil 14-aprel, 756-I-son (amaldagi tahriri). — URL: https://lex.uz/uz/docs/-85259

11. O‘zbekiston Respublikasining «Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi Qonuni (2019-yil

5-noyabrdagi O‘RQ-580-sonli Qonun tahririda). — URL: https://lex.uz/uz/docs/-4581969

12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Kichik biznesni rivojlantirishni moliyaviy va institutsional qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori. — 2023-yil 14-sentabr, PQ-306-son (amaldagi tahriri). — URL: https://lex.uz/uz/docs/-6609110