TIJORAT BANKLARIDA EMISSIYA FAOLIYATINING TASHKILIY-METODOLOGIK ASOSLARI: XALQARO TAJRIBA VA O‘ZBEKISTON AMALIYOTI

Authors

  • Xurshidjon Tillayev Author

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23157253

Keywords:

tijorat banki, bank emissiyasi, qimmatli qog‘ozlar, emissiya prospekti, yevroobligatsiyalar, anderrayting, bookbuilding, axborot assimetriyasi, kapital yetarliligi.

Abstract

Ushbu tadqiqot tijorat banklarining fond bozorida o‘z qimmatli qog‘ozlarini chiqarish faoliyatini tashkil etishning nazariy, me’yoriy-huquqiy va uslubiy masalalariga bag‘ishlangan. Bank emissiyasi ikki yo‘nalish – kapitalni ko‘paytirishga xizmat qiluvchi aksiyalar va qarz majburiyatlarini yuzaga keltiruvchi oddiy, subordinar hamda gibrid obligatsiyalar kesimida o‘rganilib, jarayon bosqichlari, prospektga qo‘yiladigan talablar va anderrayting shakllari asoslangan. Axborot assimetriyasi va signallar nazariyasiga tayanib, emissiya prospektining bozorga axborot yetkazuvchi signal sifatidagi roli yoritilgan. Emissiyani tashkil etishning besh bosqichli sikl modeli taklif etilib, uning yordamida mahalliy banklarning 2019–2025-yillarda xalqaro bozorlarda joylashtirgan yevroobligatsiyalari tahlil qilingan. Natijada emissiya faolligi bir nechta yirik bankda jamlanganligi ko‘rsatilib, prospektlar sifatini baholovchi “oshkoralik reytingi”ni joriy etish tavsiya qilingan.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

  • Xurshidjon Tillayev

    Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, “Bank ishi” kafedrasi dotsenti, PhD.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi

PF-5992-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2020. – URL: https://lex.uz/docs/-4811025

2. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: A Global Regulatory Framework for More Resilient Banks and Banking Systems. Revised version June 2011. – Basel: Bank for International Settlements, 2011. – 77 p. – URL: https://www.bis.org/publ/bcbs189.pdf

3. Modigliani F., Miller M.H. The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment // American Economic Review. – 1958. – Vol. 48, No. 3. – P. 261–297.

4. Akerlof G.A. The Market for “Lemons”: Quality Uncertainty and the Market Mechanism // Quarterly Journal of Economics. – 1970. – Vol. 84, No. 3. – P. 488–500.

5. Spence M. Job Market Signaling // Quarterly Journal of Economics. – 1973. – Vol. 87, No. 3. – P. 355–374.

6. Myers S.C., Majluf N.S. Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information That Investors Do Not Have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221.

7. Myers S.C. The Capital Structure Puzzle // Journal of Finance. – 1984. – Vol. 39, No. 3. – P. 575–592.

8. Healy P.M., Palepu K.G. Information Asymmetry, Corporate Disclosure, and the Capital Markets: A Review of the Empirical Disclosure Literature // Journal of Accounting and Economics. – 2001. – Vol. 31, No. 1–3. – P. 405–440.

9. Mishkin F.S., Eakins S.G. Financial Markets and Institutions. – 9th ed. – Pearson, 2018. – 696 p.

10. Rose P.S., Hudgins S.C. Bank Management & Financial Services. – 9th ed. – New York: McGraw-Hill, 2013. – 740 p.

11. Sinkey J.F. Commercial Bank Financial Management in the Financial-Services Industry. – 6th ed. – Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 2002. – 696 p.

12. Benveniste L.M., Spindt P.A. How Investment Bankers Determine the Offer Price and Allocation of New Issues // Journal of Financial Economics. – 1989. – Vol. 24, No. 2. – P. 343–361.

13. Ritter J.R., Welch I. A Review of IPO Activity, Pricing, and Allocations // Journal of Finance. – 2002. – Vol. 57, No. 4. – P. 1795–1828.

14. Банковское дело: учебник / О.И. Лаврушин, Н.И. Валенцева [и др.]; под ред. О.И. Лаврушина. – 12-е изд., стер. – М.: КНОРУС, 2016. – 800 с.

15. Abdullayeva Sh.Z. Bank ishi: darslik. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2017. – 746 b.

16. NBU Successfully Places US$418 Million and 1.5 Trillion Soums Eurobonds on International Capital Markets // UzDaily.uz. – 2025. – 9 July. – URL: https://www.uzdaily.uz/en/nbu-successfully-places-us418-million-and-15-trillion-soums-eurobonds-on-international-capital-markets/

17. Uzbekistan Sets Record in 2024 with $4 Billion in Eurobond Issuance // Fergana News. – 2025. – 4 February. – URL: https://en.fergana.agency/news/136463/

18. The Republic of Uzbekistan Has Placed “Green” Sovereign Eurobonds in the National Currency for the First Time // INVEXI. – 2023. – 6 October. – URL: https://invexi.org/press/the-republic-of-uzbekistan-has-placed-green-sovereign-eurobonds-in-the-national-currency-for-the-first-time/

19. Cbonds. International Bond Data: Uzpromstroybank, National Bank for Foreign Economic Activity of Uzbekistan and Ipoteka Bank (2019–2025). – URL: https://cbonds.com

20. O‘zbekiston Respublikasining 1993-yil 2-sentabrdagi “Qimmatli qog‘ozlar va fond birjasi to‘g‘risida”gi Qonuni (o‘z kuchini yo‘qotgan). – URL: https://lex.uz/docs/-112178

21. O‘zbekiston Respublikasining 2015-yil 3-iyundagi “Qimmatli qog‘ozlar bozori to‘g‘risida”gi O‘RQ-387-son Qonuni. – URL: https://lex.uz/docs/-2662539

22. Qimmatli qog‘ozlar emissiyasi va emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish qoidalari: ro‘yxat raqami 2000, 30.08.2009.

23. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 6-oktabrdagi “Emissiyaviy qimmatli qog‘ozlar chiqarilishini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, avval davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan qimmatli qog‘ozlar chiqarilishiga o‘zgartirishlar va (yoki) qo‘shimchalar kiritish, avval davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan qimmatli qog‘ozlar chiqarilishini bekor qilish bo‘yicha davlat xizmatlarini ko‘rsatishning ma’muriy reglamentini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 572-son qarori.

24. International Capital Market Association. Green Bond Principles: Voluntary Process Guidelines for Issuing Green Bonds. – Paris: ICMA, 2021. – 10 p. – URL: https://www.icmagroup.org/assets/documents/Sustainable-finance/2021-updates/Green-Bond-Principles-June-2021-140621.pdf

Published

2026-08-31