KICHIK BIZNES SUBYEKTLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA  RAQAMLI MOLIYAVIY TEXNOLOGIYALARNI  QO‘LLASH IMKONIYATLARI

Dilshod Vaisov

doi:10.68549/5pnem558

Authors

Dilshod Vaisov Ma’mun universiteti, “Biznesni boshqarish” kafedrasi dotsenti, PhD. Author

DOI:

https://doi.org/10.68549/5pnem558

Keywords:

raqamli moliyaviy texnologiyalar, fintech, open banking, big data, sun’iy intellekt, blockchain, kichik biznes, moliyaviy raqobatbardoshlik, raqamli transformatsiya.

Abstract

Ushbu maqolada kichik biznes subyektlari raqobatbardoshligini oshirishda raqamli moliyaviy texnologiyalarni qo‘llashning nazariy va amaliy imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot Teece, Brynjolfsson, McAfee va Schwabning raqamli transformatsiya hamda dinamik qobiliyatlarga oid ilmiy qarashlariga asoslanib, FinTech, Open Banking, Big Data Analytics, sun’iy intellekt (AI) va Blockchain texnologiyalarining moliyaviy raqobatbardoshlikka ta’sir mexanizmlarini yoritadi. Xorazm viloyati misolida kichik biznes subyektlarining raqamli tayyorgarlik darajasi baholanib, ijobiy tendensiyalar hamda moliyaviy, institutsional, texnologik va psixologik to‘siqlar aniqlangan. Tadqiqot natijasida raqamli texnologiyalarni joriy etishdan moliyaviy raqobatbardoshlikning kuchayishigacha bo‘lgan jarayonni ifodalovchi olti bosqichli sabab-oqibat modeli asoslangan. Mazkur model operatsion xarajatlarni kamaytirish, boshqaruv samaradorligini oshirish, moliyaviy risklarni pasaytirish va investitsion jozibadorlikni kuchaytirish o‘rtasidagi bog‘liqlikni ochib beradi hamda kichik biznesda moliyaviy boshqaruvni raqamlashtirish va integratsiyalashgan raqamli platformalarni rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. Teece D. J., Pisano G., Shuen A. Dynamic capabilities and strategic management // Strategic Management Journal. – 1997. – Vol. 18, No. 7. – P. 509–533. – DOI: 10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509: AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z.

2. Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. – New York: W. W. Norton & Company, 2014. – 306 p.

3. Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. – Geneva: World Economic Forum, 2016. – 184 p.

4. Pazarbasioglu C., Garcia Mora A., Uttamchandani M., Natarajan H., Feyen E., Saal M. Digital Financial Services. – Washington, DC: World Bank Group, 2020. – 54 p.

5. OECD. The Digital Transformation of SMEs. OECD Studies on SMEs and Entrepreneurship. – Paris: OECD Publishing, 2021. – 275 p. – DOI: 10.1787/bdb9256a-en.

6. UNCTAD. Digital Economy Report 2021: Cross-border Data Flows and Development: For Whom the Data Flow. – Geneva: United Nations, 2021. – 236 p. – DOI: 10.18356/9789210058254.

7. World Economic Forum. Future Readiness of SMEs and Mid-Sized Companies: A Year On. – Geneva: World Economic Forum, 2022. – 36 p.

8. Madraximov Q. E. Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish sharoitida sun’iy intellektning ahamiyati // Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2026. – № 14(I). – B. 927–935.

9. Madraximov Q. E. Mintaqalar kesimida iqtisodiy nomutanosibliklar va ularni kamaytirish strategiyalari // Raqamli iqtisodiyot (Цифровая экономика). – 2025. – № 13(I). – B. 2085–2097.

10. Vaisov D. I. Kichik firmalar raqobatbardoshligini oshirishning mintaqaviy muammolari (Xorazm viloyati misolida) // Green Economy and Development. – 2023. – Vol. 1, No. 11. – P. 542–548. – DOI: 10.55439/GED/vol1_iss11-12/a296.

11. Sa’dullayev A., Vaisov D., Egamberganov F. Mintaqada kichik biznes va xususiy tadbirkorlik rivojlanishi tahlili (Xorazm viloyati misolida) // Green Economy and Development. – 2023. – Vol. 1, No. 6. – P. 391–396. – DOI: 10.55439/GED/vol1_iss6/a575.

12. Vaisov D., Madraximov Q. Kichik biznes subyektlarining investitsion salohiyatini baholashning hududiy xususiyatlari // Muhandislik va iqtisodiyot. – 2026. – Vol. 4, No. 7. – B. 279–283.

13. Vaisov D. I. Moliyaviy raqobatbardoshlikning iqtisodiy mohiyati va uni shakllantirish zarurati // Finance, Money and Credit. – 2026. – Vol. 6, No. 2. – B. 129–137. – DOI: 10.5281/zenodo.22161845.

14. Vaisov D. I. Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini ta’minlashda xorijiy moliyalashtirish modellarining taqqoslama institutsional tahlili // Научный импульс. – 2026. – Vol. 4, No. 47. – B. 126–135.

15. Vaisov D. I. Kichik biznes subyektlari moliyaviy raqobatbardoshligini shakllantirishning nazariy asoslari // Научный импульс. – 2026. – Vol. 4, No. 47. – B. 117–125.

16. Vaisov D. I. Raqobatbardoshlik nazariyalarining rivojlanishi va zamonaviy talqinlari // Marketing Jurnali. – 2026. – № 8. – B. 152–162. – DOI: 10.67668/mj/2026iss8/1918.

17. Vaisov D. I. International practices of innovation ecosystems and technological transformation in enhancing the financial competitiveness of small business entities // Arabian Journal of Science. – 2026. – Vol. 3, No. 7. – P. 475–483. – DOI: 10.5281/zenodo.21544472.