OLIY TA’LIM BOSHQARUVIDA INTELLEKTUAL QARORLARNI QO‘LLAB-QUVVATLASH TIZIMLARINI AMALIYOTGA TATBIQ ETISH

Zoirxo‘ja O‘lmasxo‘jayev

doi:10.68549/3par9358

Authors

Zoirxo‘ja O‘lmasxo‘jayev Toshkent xalqaro universiteti, DSc mustaqil izlanuvchisi. Author

DOI:

https://doi.org/10.68549/3par9358

Keywords:

intellektual qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimi, sun’iy intellekt, oliy ta’lim boshqaruvi, inson nazorati, joriy etish yo‘l xaritasi, bilimlar bazasi.

Abstract

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari (OTM) boshqaruvida intellektual qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimlarini (IQQQT) amaliyotga tatbiq etishning arxitekturaviy, tashkiliy va huquqiy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda qarorlarni qo‘llab-quvvatlash tizimlari nazariyasi, H. Simonning qaror qabul qilish modeli, sun’iy intellekt va shaxsga doir ma’lumotlarni muhofaza qilishga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlar tahlili hamda loyihalarni boshqarish usullaridan foydalanilgan. Natijada ma’lumotlar, modellar va bilimlar bazalarini inson nazorati mexanizmi bilan birlashtiruvchi IQQQT arxitekturasi, tizim komponentlari va boshqaruv qarorlari muvofiqligi matritsasi hamda 24 oylik olti bosqichli joriy etish yo‘l xaritasi taklif etilgan. Mazkur yondashuv tavsiyalarning izohlanishi, qarorlarni qayd etish va inson tomonidan yakuniy ko‘rib chiqilishini nazarda tutadi. Taklif etilgan yechimlar IQQQTni bosqichma-bosqich joriy etish va boshqaruv xavflarini kamaytirish uchun uslubiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi “Davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-60-son qarori. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-5793261

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi “Davlat oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy mustaqillik berish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-61-son qarori. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-5793251

3. O‘zbekiston Respublikasining 2026-yil 21-yanvardagi “Sun’iy intellektni qo‘llash orqali yuzaga keladigan munosabatlar tartibga solinishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida”gi O‘RQ-1115-son Qonuni. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-8008401

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-358-son qarori. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-7158604

5. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi O‘RQ-547-son Qonuni. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-4396419

6. Simon H. A. The New Science of Management Decision. – New York: Harper & Brothers, 1960. – 50 p.

7. Sprague R. H., Carlson E. D. Building Effective Decision Support Systems. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1982. – 329 p.

8. Power D. J. Decision Support Systems: Concepts and Resources for Managers. – Westport, CT: Quorum Books, 2002. – 251 p.

9. Shim J. P., Warkentin M., Courtney J. F. [et al.]. Past, present, and future of decision support technology // Decision Support Systems. – 2002. – Vol. 33, no. 2. – P. 111–126. – DOI: 10.1016/S0167-9236(01)00139-7.

10. Arnott D., Pervan G. A critical analysis of decision support systems research // Journal of Information Technology. – 2005. – Vol. 20, no. 2. – P. 67–87. – DOI: 10.1057/palgrave.jit.2000035.

11. UNESCO. Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. – Paris: UNESCO, 2022. – 43 p. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381137