SANOAT KORXONALARINING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI OSHIRISHDA KAPITAL  TUZILMASI VA QARZ YUKINI OPTIMALLASHTIRISH

Durbek Xusanov

doi:10.68549/k6yd4n44

Mualliflar

Durbek Xusanov Toshkent kimyo-texnologiya instituti, “Sanoat iqtisodiyoti” kafedrasi mudiri, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor. Author

##doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.68549/k6yd4n44

Kalit so‘zlar:

sanoat korxonasi, moliyaviy barqarorlik, kapital tuzilmasi, qarz yuki, moliyaviy leveraj, o‘z kapitali, qarz kapitali, WACC, DSCR, moliyalashtirish manbalari, investitsiya, stress-test.

Annotatsiya

Maqolada sanoat korxonalarining moliyaviy barqarorligini mustahkamlashda kapital tuzilmasini tanlash, o‘z va jalb qilingan mablag‘lar nisbatini muvozanatlashtirish, qarzga xizmat ko‘rsatish qobiliyati hamda moliyalashtirish qiymatini boshqarish masalalari tadqiq etilgan. Moliyaviy leverajning ijobiy ta’siri va ortiqcha qarz yukidan kelib chiqadigan risklar o‘rtasidagi ziddiyat nazariy yondashuvlar asosida ochib berilgan. O‘zbekiston ishlab chiqarish sanoatida 2021–2025-yillarda asosiy kapitalga investitsiyalar va ularni moliyalashtirishning ayrim manbalari rasmiy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. Muallif tomonidan kapital tuzilmasini baholashning ko‘p mezonli modeli, moliyalashtirish variantlarini qiyoslash tartibi va qarzga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha stress-ssenariylar taklif etilgan. Hisoblash misollari shartli parametrlar asosida keltirilgan bo‘lib, real korxonalar moliyaviy hisoboti sifatida talqin qilinmaydi.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Adabiyotlar

1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi (O‘zbekiston Respublikasi, yillik, 2021–2025-yillar) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. — URL: https://siat.stat.uz/data/1899/

2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Korxonaning o‘z mablag‘lari hisobidan asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi (iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha, 2021–2025-yillar) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. — URL: https://siat.stat.uz/data/3790/

3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Tijorat bank kreditlari va boshqa qarz mablag‘lari hisobidan asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi (iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha,

2021–2025-yillar) // SIAT statistik ma’lumotlar bazasi. — URL: https://siat.stat.uz/data/3792/

4. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Markaziy bank boshqaruvi 2026-yil

16-sentyabrdagi yig‘ilishida asosiy stavkani yillik 14 foiz darajasida saqlab qolish to‘g‘risida qaror qabul qildi. — 2026-yil 16-sentyabr. — URL: https://cbu.uz/uz/monetary-policy/publications/press-releases/4540132/

5. Modigliani F., Miller M. H. The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment // The American Economic Review. — 1958. — Vol. 48, No. 3. — P. 261–297. — URL: https://www.jstor.org/stable/1809766

6. Myers S. C. The Capital Structure Puzzle // The Journal of Finance. — 1984. — Vol. 39, No. 3. — P. 574–592. — DOI: 10.1111/j.1540-6261.1984.tb03646.x

7. Myers S. C., Majluf N. S. Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information That Investors Do Not Have // Journal of Financial Economics. — 1984. — Vol. 13, No. 2. — P. 187–221. — DOI: 10.1016/0304-405X(84)90023-0.

8. Harris M., Raviv A. The Theory of Capital Structure // The Journal of Finance. — 1991. — Vol. 46, No. 1. — P. 297–355. — DOI: 10.1111/j.1540-6261.1991.tb03753.x.

9. Jensen M. C., Meckling W. H. Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure // Journal of Financial Economics. — 1976. — Vol. 3, No. 4. — P. 305–360. — DOI: 10.1016/0304-405X(76)90026-X.

10. Rajan R. G., Zingales L. What Do We Know about Capital Structure? Some Evidence from International Data // The Journal of Finance. — 1995. — Vol. 50, No. 5. — P. 1421–1460. — DOI: 10.1111/j.1540-6261.1995.tb05184.x.

11. Frank M. Z., Goyal V. K. Capital Structure Decisions: Which Factors Are Reliably Important? // Financial Management. — 2009. — Vol. 38, No. 1. — P. 1–37. — DOI: 10.1111/j.1755-053X.2009.01026.x.

12. Graham J. R. How Big Are the Tax Benefits of Debt? // The Journal of Finance. — 2000. — Vol. 55, No. 5. — P. 1901–1941. — DOI: 10.1111/0022-1082.00277.