TIJORAT BANKLARINING MOLIYAVIY BARQARORLIGINI KOMPLEKS INDIKATORLAR TIZIMI ASOSIDA BAHOLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21021578

Keywords:

tijorat banki, moliyaviy barqarorlik, kompleks indikatorlar tizimi, kapital yetarliligi, likvidlik, aktivlar sifati, ROA, ROE, Hamkorbank ATB

Abstract

Mazkur maqolada tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini kompleks indikatorlar tizimi asosida baholash metodologiyasini takomillashtirish masalalari tadqiq etilgan. Banklar moliyaviy barqarorligini baholashning amaldagi usullari tahlil qilinib, ularning afzalliklari va cheklovlari aniqlangan. Tadqiqotda kapital yetarliligi, likvidlik, aktivlar sifati, aktivlar rentabelligi (ROA), xususiy kapital rentabelligi (ROE) hamda sof foyda o‘sish sur’atini o‘z ichiga olgan kompleks indikatorlar tizimi taklif etilgan. Taklif etilgan metodologiya Hamkorbank ATBning 2024–2025-yillardagi moliyaviy ko‘rsatkichlari misolida amaliy jihatdan baholanishi nazarda tutilgan. Tadqiqot natijalari tijorat banklarida moliyaviy barqarorlikni baholashning ilmiy-uslubiy asoslarini takomillashtirish hamda boshqaruv qarorlarining samaradorligini oshirishga xizmat qiladi

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 5-noyabrdagi “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ-580-son Qonuni.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni.

3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. O‘zbekiston Respublikasi bank tizimi to‘g‘risida yillik hisobot – 2024. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, 2024. – 156 b. – URL: https://cbu.uz/uz/publications/reports/

4. “Hamkorbank” ATB. 2025-yil yakunlari bo‘yicha yillik hisobot. – Andijon: “Hamkorbank” ATB, 2025. – 196 b. – URL: https://hamkorbank.uz

5. Bazel bank nazorati qo‘mitasi. Basel III: Inqirozdan keyingi islohotlarni yakunlash. – Bazel: Xalqaro hisob-kitoblar banki (Bank for International Settlements), 2019. – 152 b. – URL: https://www.bis.org/bcbs/publ/d424.htm

6. Bazel bank nazorati qo‘mitasi. Bank nazoratining samarali amalga oshirilishi uchun asosiy tamoyillar (Core Principles for Effective Banking Supervision). – Bazel: Xalqaro hisob-kitoblar banki (Bank for International Settlements), 2023. – 86 b. – URL: https://www.bis.org/bcbs/publ/d551.htm

7. Xalqaro valyuta jamg‘armasi. Global moliyaviy barqarorlik to‘g‘risidagi hisobot (Global Financial Stability Report). – Vashington, DC: Xalqaro valyuta jamg‘armasi, 2024. – 104 b. – URL: https://www.imf.org/en/Publications/GFSR

8. Jahon banki. Global iqtisodiy istiqbollar (Global Economic Prospects). – Vashington, DC: Jahon banki, 2024. – 238 b. – URL: https://www.worldbank.org/en/publication/global-economic-prospects

9. Rose P. S., Hudgins S. C. Bank Management and Financial Services. – 10th ed. – New York: McGraw-Hill Education, 2021. – 640 p.

10. Saunders A., Cornett M. M. Financial Institutions Management: A Risk Management Approach. – 10th ed. – New York: McGraw-Hill Education, 2022. – 720 p.

11. Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets. – 13th ed. – Harlow: Pearson, 2022. – 720 p.

12. Kohn M. Financial Institutions and Markets. – 4th ed. – Oxford: Oxford University Press, 2021. – 768 p.

13. Hennie van Greuning H., Brajovic Bratanovic S. Analyzing Banking Risk: A Framework for Assessing Corporate Governance and Financial Risk. – 4th ed. – Washington, DC: World Bank Publications, 2020. – 488 p. OECD. (2023). OECD Economic Outlook, 2023 (2). Paris: OECD Publishing.

14. Osiyo taraqqiyot banki. Osiyo taraqqiyoti istiqbollari – 2024 (Asian Development Outlook 2024). – Manila: Osiyo taraqqiyot banki, 2024. – 376 b. URL: https://www.adb.org/publications/asian-development-outlook-2024

Downloads

Published

2026-06-29