BANK TIZIMIDA MABLAG‘LARNI JALB QILISH XARAJATLARI VA FOIZ RAQOBATI: DAVLAT, XUSUSIY HAMDA RAQAMLI BANKLAR MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21241301Keywords:
bank resurs bazasi, depozitlar, foiz xarajatlari, foiz raqobati, sof foiz marjasi, tijorat banklari, raqamli banklar, fondlash qiymati, bank likvidligi, moliyaviy barqarorlik.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekiston tijorat banklarida jalb qilingan resurslar qiymati va ular bo‘yicha foiz xarajatlarining shakllanishi hamda dinamikasi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda AT “Xalq banki”, ATB “Kapitalbank” va “Anorbank” AJ misolida 2022–2024-yillar davomida depozitlar, banklararo mablag‘lar va boshqa jalb qilingan resurslar hajmi hamda ular bo‘yicha foiz xarajatlari o‘zgarishi qiyosiy tahlil asosida o‘rganildi. Tahlillar natijasida banklar resurs bazasining kengayishi bilan birga foiz xarajatlari o‘sib borayotgani, ayniqsa xususiy va raqamli banklarda depozitlar uchun foiz raqobati kuchayib, resurslar qiymati qimmatlashayotganligi aniqlandi. Shuningdek, banklar resurs bazasini optimallashtirish, arzon va barqaror depozit manbalarini kengaytirish hamda foiz xarajatlarini samarali boshqarish banklarning moliyaviy barqarorligini ta’minlashda muhim omil ekani asoslab berildi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. O‘zbekiston – 2030 strategiyasi to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF–158-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2023. – 12-sentabr. – № 06/23/158/0694; 2023-yil 29-dekabr. – № 06/23/214/0984.
2. Van Leuvensteijn M., Sørensen C. K., Bikker J. A., van Rixtel A. A. R. J. M. Impact of Bank Competition on the Interest Rate Pass-Through in the Euro Area: Working Paper. – Frankfurt am Main: European Central Bank, 2008. – 59 p. – URL: https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp885.pdf
3. Srivastava N., Tripe D., Haq M., Yuen M. K. Does Competition Affect Bank Deposits? // Finance Research Letters. – 2025. – Vol. 83. – Art. No. 107710. – P. 1–10. – URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1544612325009687
4. Craig B. R., Dinger V. Deposit Market Competition, Wholesale Funding, and Bank Risk: Conference Paper. – New York: Federal Reserve Bank of New York, 2010. – 34 p.– URL: https://www.newyorkfed.org/medialibrary/media/research/conference/2010/mp/Craig_Dinger.pdf
5. Kick T., Koetter M., Schertler A. Interest Rate Shocks, Competition and Bank Liquidity Creation: Discussion Paper. – Frankfurt am Main: Deutsche Bundesbank, 2022. – 31 p. – URL: https://www.bundesbank.de/resource/blob/889380/38ce7c3505cace4b83482145337adc8f/mL/2022-04-19
6. Roziqov B. B. Tijorat banklarda moliyaviy xizmatlarni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari // CyberLeninka. – 2024. 113-117 b.– URL: https://cyberleninka.ru/article/n/tijorat-banklarda-moliyaviy-xizmatlarni-rivojlantirishning-ustuvor-yo-nalishlari
7. AT «Xalq banki». Rasmiy veb-sayt. – URL: https://xb.uz/
