O‘ZBEKISTONDA MONETAR SIYOSAT VA SAVDO BALANSI O‘RTASIDAGI UZOQ MUDDATLI MUVOZANAT: KOINTEGRATSION YONDASHUV
##semicolon##
https://doi.org/10.68549/0w0t7433##semicolon##
monetar siyosat, savdo balansi, kointegratsiya, asosiy foiz stavkasi, pul massasi, valyuta kursi, uzoq muddatli muvozanat, xatolarni tuzatish modeli.Abstrak
Mazkur maqolada O‘zbekistonda monetar siyosat va savdo balansi o‘rtasidagi uzoq muddatli muvozanat kointegratsion yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda asosiy foiz stavkasi, pul massasi va valyuta kursining savdo balansiga uzoq muddatli ta’siri ko‘rib chiqilgan. Kointegratsion yondashuv monetar ko‘rsatkichlar va savdo balansi o‘rtasidagi barqaror uzoq muddatli bog‘liqlikni aniqlash imkonini beradi. Shuningdek, qisqa muddatli og‘ishlarning uzoq muddatli muvozanatga qaytish mexanizmi xatolarni tuzatish modeli orqali izohlanadi. Nazariy tahlil monetar siyosatni tashqi savdo, investitsiya va sanoat siyosati bilan muvofiqlashtirish zarurligini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
##submission.citations##
1. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. 2025-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi 81 mlrd dollardan oshdi. — 2026. — URL: https://stat.uz/uz/matbuot-markazi/qo-mita-yangiliklar/66430-2025-jilda-zbekistonning-tash-i-savdo-ajlanmasi-81-mlrd-dollardan-oshdi-2
2. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Markaziy bank boshqaruvi 2025-yil 20-martdagi yig‘ilishida asosiy stavkani 0,5 foiz bandga oshirib, yillik 14 foiz darajasida belgilash to‘g‘risida qaror qabul qildi. — 2025. — URL: https://cbu.uz/uz/monetary-policy/publications/press-releases/2249387/
3. Bahmani-Oskooee M., Fariditavana H. Nonlinear ARDL approach, asymmetric effects and the J-curve // Journal of Economic Studies. — 2015. — Vol. 42, No. 3. — P. 519–530. — DOI: 10.1108/JES-03-2015-0042.
4. Bahmani-Oskooee M., Aftab M. Asymmetric effects of exchange rate changes on the Malaysia-EU trade: evidence from industry data // Empirica. — 2017. — Vol. 44, No. 2. — P. 339–365. — DOI: 10.1007/s10663-016-9324-8.
5. Bahmani-Oskooee M., Halicioglu F. Asymmetric effects of exchange rate changes on Turkish bilateral trade balances // Economic Systems. — 2017. — Vol. 41, No. 2. — P. 279–296. — DOI: 10.1016/j.ecosys.2016.07.001.
6. Erkinova M. Valyuta kursining eksport va import hajmiga ta’siri: O‘zbekiston misolida regressiya modeli asosida tahlil // IQRO INDEXING. — 2025. — J. 18, № 02. — B. 90–93. — URL: https://worldlyjournals.com/index.php/IFX/article/view/17763
7. Xoliqnazarov M. Markaziy bank valyuta siyosati va tashqi savdo dinamikasi o‘rtasidagi bog‘liqlik // Academic Research in Modern Science. — 2025. — Vol. 4, No. 47. — B. 115–118. — DOI: 10.5281/zenodo.16876234.
8. Khatoon R., Hasan M. E., Ibon M. W. F. et al. Aggregation, asymmetry, and common factors for Bangladesh’s exchange rate–trade balance relation // Empirical Economics. — 2022. — Vol. 62. — P. 2739–2770. — DOI: 10.1007/s00181-021-02127-y.
9. Tarawalie A. B., Kpana K. A. Monetary Policy, Exchange Rate Fluctuations and Trade Balance: The Sierra Leone Experience // Modern Economy. — 2022. — Vol. 13, No. 3. — P. 425–441. — DOI: 10.4236/me.2022.133023.
10. Islam A. M. Yuan-Dollar Real Exchange Rate and the U.S. Real Trade Balance with China: Long-Run Cointegration and Short-Run Dynamic Analysis // The International Trade Journal. — 2022. — Vol. 36, No. 1. — P. 43–66. — DOI: 10.1080/08853908.2021.2008282.
11. Keho Y. Real Exchange Rate and Trade Balance Dynamics in Côte d’Ivoire // International Journal of Economics and Financial Issues. — 2021. — Vol. 11, No. 1. — P. 61–70. — DOI: 10.32479/ijefi.10857.
