BIG DATA VA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA BANK IQTISODIY XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18198002Keywords:
bank iqtisodiy xavfsizligi, Big Data, sun’iy intellekt raqamli texnologiyalar, moliyaviy firibgarlik, kiberxavfsizlik, risklarni boshqarish.Abstract
Mazkur maqolada Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalari asosida banklarning iqtisodiy xavfsizligini ta’minlash mexanizmlari nazariy va amaliy jihatdan tadqiq etilgan. Tadqiqot doirasida raqamli transformatsiya sharoitida bank iqtisodiy xavfsizligiga tahdid soluvchi asosiy risklar aniqlanib, ularni kamaytirishda Big Data va sun’iy intellektga asoslangan yondashuvlarning o‘rni yoritilgan. Maqolada tranzaksiyalarni real vaqt rejimida tahlil qilish, kredit skoring va kiberxavfsizlik monitoringi kabi mexanizmlarning bank iqtisodiy xavfsizligini mustahkamlashdagi ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot natijalari Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalarini bank amaliyotiga izchil joriy etish moliyaviy barqarorlikni oshirish, risklarni boshqarish va iqtisodiy xavfsizlikning yuqori darajasini ta’minlashga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
References
1. Mishkin F. S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets. – 12th ed. – Boston : Pearson Education, 2019. – 720 p. – B. 389–421.
2. McAfee A., Brynjolfsson E. Big data: The management revolution // Harvard Business Review. – 2012. – Vol. 90, No. 10. – B. 60–68.
3. Ngai E. W. T., Hu Y., Wong Y. H., Chen Y., Sun X. The application of data mining techniques in financial fraud detection: A classification framework and an academic review of literature // Decision Support Systems. – 2011. – Vol. 50, No. 3. – B. 559–569.
4. Gomber P., Koch J.-A., Siering M. Digital finance and FinTech: Current research and future research directions // Journal of Business Economics. – 2018. – Vol. 88, No. 5. – B. 537–580.
5. Bouveret A. Cyber risk for the financial sector: A framework for quantitative assessment // IMF Working Paper. – 2018. – No. WP/18/143. – B. 1–35.
6. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Consumer Policy and Fraud: A Review of the Evidence. – Paris : OECD Publishing, 2020. – 120 p. – B. 55–78.
7. Kou G., Akdeniz O. O., Dinçer H., Yüksel S. FinTech investments in European banks: A hybrid decision-making approach // Financial Innovation. – 2021. – Vol. 7, No. 1. – B. 1–23.
8. World Bank. Financial Consumer Protection and Fraud Prevention in the Digital Age. – Washington, DC : World Bank Publications, 2021. – 140 p. – B. 63–92.







