KICHIK BIZNES RAQOBATDOSHLIGINI BAHOLOVCHI HUDUDIY KOMPOZIT INDEKS METODOLOGIYASI VA VILOYATLAR KESIMIDAGI BAHOLASH NATIJALARI

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.21870101

Keywords:

kichik biznes, raqobatdoshlik, hududiy kompozit indeks, hududiy kichik biznes raqobat natijadorligi indeksi, ichki bozor raqobat natijadorligi subindeksi, tashqi bozor raqobat natijadorligi subindeksi, z-score, min–max normallashtirish, hududiy reyting, sezgirlik tahlili.

Abstract

Maqolada 2024-yil ma’lumotlari va 14 ta hududning 2014–2024-yillardagi statistikasi asosida Hududiy kichik biznesning raqobat natijadorligi indeksi (HKBRNI) ishlab chiqilgan. Indeks ichki (IBRNI) va tashqi (TBRNI) bozor subindekslarini teng vaznda birlashtiradi. 2024-yil reytingida Toshkent shahri (100 ball) yetakchilik qildi, Jizzax, Sirdaryo, Farg‘ona va Toshkent viloyatlari keyingi o‘rinlarni egalladi. Natijalar ba'zi hududlarda (masalan, Navoiyda) ichki va tashqi bozor o‘rtasida keskin nomutanosiblik borligini ko‘rsatdi hamda hududiy siyosatda har ikkala subindeksni birgalikda tahlil qilish zarurligini tasdiqladi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 3-iyuldagi “Raqobat to‘g‘risida”gi O‘RQ-850-son Qonuni.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-fevraldagi “Tadbirkorlik subyektlarini toifalarga ajratish mezonlari hamda soliq siyosati va soliq maʼmuriyatchiligini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni.

3. Porter M. E. Competitive Strategy: Techniques for Analyzing Industries and Competitors.

– New York: Free Press, 1980. – 396 p.

4. Barney J. Firm Resources and Sustained Competitive Advantage // Journal of Management.

– 1991. – Vol. 17, no. 1. – P. 99–120.

5. Grant R. M. The Resource-Based Theory of Competitive Advantage // California Management Review. – 1991. – Vol. 33, no. 3. – P. 114–135.

6. Teece D. J., Pisano G., Shuen A. Dynamic Capabilities and Strategic Management // Strategic Management Journal. – 1997. – Vol. 18, no. 7. – P. 509–533.

7. Audretsch D. B., Thurik A. R. What’s New about the New Economy? Sources of Growth in the Managed and Entrepreneurial Economies // Industrial and Corporate Change. – 2001. – Vol. 10, no. 1.

– P. 267–315.

8. North D. C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. – Cambridge: Cambridge University Press, 1990. – 152 p.

9. Xoliqulov A. N., Usmanova D. Q., Raximov X. A. Korxonalar raqobatbardoshligini baholash:

O‘quv qo‘llanma. – Samarqand: Turon Nashr, 2021. – 208 b.

10. Driscoll J. C., Kraay A. C. Consistent Covariance Matrix Estimation with Spatially Dependent Panel Data // Review of Economics and Statistics. – 1998. – Vol. 80, no. 4. – P. 549–560.

11. Wooldridge J. M. Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. – Cambridge, MA:

MIT Press, 2002. – 752 p.

12. OECD. OECD SME and Entrepreneurship Outlook 2023. – Paris: OECD Publishing, 2023.

13. OECD. OECD Compendium of Productivity Indicators 2025. – Paris: OECD Publishing,

2025. – DOI: 10.1787/b024d9e1-en.

14. World Intellectual Property Organization (WIPO). Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads. – Geneva: WIPO, 2025.

15. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Statistika axborot-tahlil tizimi va kichik tadbirkorlik subyektlarining hududiy ko‘rsatkichlari. URL: https://stat.uz; https://siat.stat.uz

Downloads

Published

2026-08-10