BANK KAPITALI BARQARORLIGIGA TASHQI OMILLAR TA’SIRINING EKONOMETRIK MODELI

Mualliflar

  • Mansur Yodgorov Toshkent xalqaro universiteti mustaqil tadqiqotchisi Muallif

##doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19472884

Kalit so‘zlar:

bank kapitali barqarorligi, kapital yetarliligi koeffitsienti (CAR), SVAR modeli, pul massasi (M2), inflyatsiya, asosiy stavka, valyuta kursi, kontr-siklik kapital buferi (CCyB), makroprudensial tartibga solish, stress-test

Abstrak

Ushbu maqolada 2018–2024-yillar oralig‘idagi oylik ma’lumotlar asosida O‘zbekiston tijorat banklarining kapital yetarliligi koeffitsientiga (CAR) tashqi makroiqtisodiy omillarning ta’siri ekonometrik usul yordamida baholangan. Tadqiqotda Markaziy bankning asosiy stavkasi (RATE), inflyatsiya darajasi (INF), kengaytirilgan pul massasi (M2) va AQSh dollari almashinuv kursi (USD) asosiy tashqi omillar sifatida belgilangan va ularning CAR koeffitsientiga dinamik ta’siri Strukturaviy Vektor Avtoregressiya (SVAR) modeli yordamida tahlil qilingan. Tadqiqot 2018-yil yanvardan 2024-yil dekabrgacha bo‘lgan 84 ta oylik kuzatuvni qamrab oladi. O‘zgaruvchilarning stasionarligi ADF testi bilan tekshirilgan, VAR(2) modeli optimal sifatida tanlangan. Tadqiqotning eng muhim natijalari shuni ko‘rsatadiki, kengaytirilgan pul massasi (M2) bank kapitali o‘zgaruvchanligini tushuntiruvchi dominant omil bo‘lib, uzoq muddatda 74–78 foiz ulushga ega. M2 o‘sishi qisqa muddatda kredit ekspansiyasi orqali CAR koeffitsientini pasaytiradi; asosiy stavkaning oshishi esa dastlabki oylarda kapitalga salbiy ta’sir ko‘rsatadi

Библиографические ссылки

1. Jokipii T., Milne A. The cyclical behaviour of European bank capital buffers //Journal of banking & finance. – 2008. – Т. 32. – №. 8. – P. 1440-1451.

2. Bernanke B. S., Gertler M. Inside the black box: the credit channel of monetary policy transmission //Journal of Economic perspectives. – 1995. – Т. 9. – №. 4. – P. 27-48.

3. Ahmad R., Albaity M. The determinants of bank capital for East Asian countries //Global Business Review. – 2019. – Т. 20. – №. 6. – P. 1311-1323.

4. Alfadli A., Djalila S. Factors Affecting Commercial Banks’ Capital Adequacy Ratios in Gulf Cooperation Council (GCC) Countries //Sch J Econ Bus Manag. – 2022. – Т. 2. – P. 37-42.

5. Abusharbeh M. et al. Determinants of Islamic bank financing in the Middle East: Vector error correction model (VECM). – 2020.

6. Admati A. R., Hellwig M. F. Bank leverage, welfare, and regulation //Rock Center for Corporate Governance at Stanford University Working Paper. – 2019. – №. 235.

7. Acharya V. V., Mehran H., Thakor A. V. Caught between Scylla and Charybdis? Regulating bank leverage when there is rent seeking and risk shifting //The Review of Corporate Finance Studies. – 2016. – Т. 5. – №. 1. – P. 36-75.

8. Berger A. N., Bouwman C. H. S. How does capital affect bank performance during financial crises? //Journal of financial economics. – 2013. – Т. 109. – №. 1. – P. 146-176.

9. Hanson S. G., Kashyap A. K., Stein J. C. A macroprudential approach to financial regulation //Journal of economic Perspectives. – 2011. – Т. 25. – №. 1. – P. 3-28.

10. De Jonghe O., Öztekin Ö. Bank capital management: International evidence //Journal of Financial Intermediation. – 2015. – Т. 24. – №. 2. – P. 154-177.

11. Adrian T., Shin H. S. Procyclical leverage and value-at-risk //The Review of Financial Studies. – 2014. – Т. 27. – №. 2. – P. 373-403.

12. Drehmann, M., Borio, C. E., & Tsatsaronis, K. (2011). Anchoring countercyclical capital buffers: the role of credit aggregates.

13. Bui D. T. et al. Impact of capital structure on risk-taking of Vietnamese commercial banks //WSEAS Transactions on Business and Economics. – 2023. – Т. 20. – P. 113-121

Загрузки

Nashr qilingan

2026-04-08