XORIJIY TAJRIBADA SANOAT KORXONALARI INVESTITSION FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISHNING METODOLOGIK ASOSLARI

Mualliflar

  • Nodir Xidirov Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, “Moliya va moliyaviy texnologiyalar” kafedrasi professori, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori. Muallif https://orcid.org/0000-0002-0403-1715

##doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20493110

Kalit so‘zlar:

investitsion faoliyat, sanoat korxonalari, investitsiyalarni moliyalashtirish, kapital tuzilmasi, “trade-off” va “pecking order” nazariyalari, institutsional moliyalashtirish, yashil moliyalashtirish, ESG, investitsiya fondlari, barqaror rivojlanish

Abstrak

Maqolada sanoat korxonalari investitsion faoliyatini moliyalashtirishning xorijiy tajribada shakllangan metodologik asoslari tadqiq etilgan. Unda klassik korporativ moliya nazariyalari (Modigliani–Miller, trade-off va pecking order) zamonaviy institutsional hamda barqaror moliyalashtirish yondashuvlari bilan uygʻunlikda tahlil qilingan. Germaniya, Yaponiya, Janubiy Koreya va Xitoy tajribasi asosida sanoat investitsiyalarini moliyalashtirish mexanizmlari qiyosiy baholangan hamda Oʻzbekistondagi investitsion moliyalashtirishning amaldagi holati va rivojlanish tendensiyalari oʻrganilgan. Tadqiqot natijasida ichki mablagʻlar, bank kreditlari, kapital bozori instrumentlari va yashil moliyalashtirish vositalarini birlashtiruvchi toʻrt bosqichli moliyalashtirish modeli taklif etilgan. Mazkur model investitsion faollikni oshirish, moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiyalash va sanoat korxonalarining barqaror rivojlanishini taʼminlashga xizmat qiladi

Библиографические ссылки

1. United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). World Investment Report 2025: International Project Finance and Foreign Direct Investment Trends. – Geneva: United Nations, 2025. https://unctad.org/publication/world-investment-report-2025

2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning Taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi Farmoni. 2022-yil 28-yanvar, PF–60-son. https://lex.uz/docs/5841063

3. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Asosiy kapitalga investitsiyalar boʻyicha rasmiy statistik maʼlumotlar. https://stat.uz

4. Modigliani F., Miller M. H. The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Investment // The American Economic Review. – 1958. – Vol. 48, No. 3. – P. 261–297.

5. Modigliani F., Miller M. H. Corporate Income Taxes and the Cost of Capital: A Correction // The American Economic Review. – 1963. – Vol. 53, No. 3. – P. 433–443.

6. Myers S. C., Majluf N. Corporate Financing and Investment Decisions When Firms Have Information That Investors Do Not Have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221. – DOI: 10.1016/0304-405X(84)90023-0.

7. Singh K., Pillai D., Rastogi S. Pecking Order Theory of Capital Structure: Empirical Evidence for Listed SMEs in India // Vision: The Journal of Business Perspective. – 2025. – Vol. 29, No. 1. – P. 35–47. – DOI: 10.1177/09722629211057208.

8. Yildirim D., Çelik A. Testing the Pecking Order Theory of Capital Structure: Evidence from Turkey Using Panel Quantile Regression Approach // Borsa Istanbul Review. – 2021. – Vol. 21, No. 4. – P. 317–331. – DOI: 10.1016/j.bir.2020.11.002.

9. Naqvi N., Henow A., Chang H.-J. Kicking Away the Financial Ladder? German Development Banking under Economic Globalisation // Review of International Political Economy. – 2018. – Vol. 25, No. 5. – P. 672–698. – DOI: 10.1080/09692290.2018.1480515.

10. Azam I., Guo Y., Lau C. Green Finance and ESG Readiness: Bridging the Gaps in Sustainability Transitions // Corporate Social Responsibility and Environmental Management. – 2026. – Vol. 33, No. 1. – P. 599–615. – DOI: 10.1002/csr.70191.

11. Karlibayeva R.X. Investitsiyalarni tashkil etish va moliyalashtirish. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2019. – 256 b. https://kitob.sies.uz/frontend/web/kitob/kitob_005ff85bd0d702b.pdf

12. Rahmonova S. Investitsiya faoliyatini rag‘batlantirishda davlatning roli // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2022. – № 6. https://cyberleninka.ru/article/n/investitsiya-faoliyatini-rag-batlantirishda-davlatning-roli

13. Ismailov D. Investitsiyalarni moliyaviy boshqarishning zamonaviy jihatlari // Marketing va menejment tadqiqotlari. – 2024. – № 3. https://marketingjournal.uz/index.php/mj/uz/article/download

14. Jonuzokov M. Investitsion jozibadorlik va investitsiyalarni jalb qilish omillari // Economics and Education. – 2023. – № 4. https://ojs.qmii.uz/index.php/ej/article/view/730/609

15. Vahobov A.V., Xajibakiyev Sh.X., Muminov N.Gʻ. Xorijiy investitsiyalar. – Toshkent: Moliya, 2010. – 328 b. https://akbt.tkti.uz/uz/books/6157

16. Tesema T. The Effect of Capital Structure on Performance: Empirical Evidence from Manufacturing Companies in Ethiopia // Cogent Economics & Finance. – 2024. – Vol. 12, No. 1. – Article 2300926. – DOI: 10.1080/23322039.2023.2300926.

17. Kraus A., Litzenberger R. A State-Preference Model of Optimal Financial Leverage // The Journal of Finance. – 1973. – Vol. 28, No. 4. – P. 911–922. – DOI: 10.1111/j.1540-6261.1973.tb01415.x.

18. Pinillos J., Macías H., Castrillón L., Eslava R., De la Cruz S. Analysis of the Capital Structure of Latin American Companies in Light of Trade-Off and Pecking Order Theories // Journal of Risk and Financial Management. – 2025. – Vol. 18, No. 7. – Article 399. – DOI: 10.3390/jrfm18070399.

19. Marois T. Public Development Banks as Essential Infrastructure: Covid, the KfW, and Public Purpose // Review of Political Economy. – 2024. – Vol. 37, No. 3. – P. 1011–1035. – DOI: 10.1080/09538259.2023.2298739.

20. Jensen M.C., Meckling W.H. Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure // Journal of Financial Economics. – 1976. – Vol. 3, No. 4. – P. 305–360. – DOI: 10.1016/0304-405X(76)90026-X.

21. Roosevelt Institute. Industrial Policy and the Role of Public Finance: A Typology of Institutional Forms. – New York: Roosevelt Institute, 2024.

22. KfW Development Bank. Annual Report 2023. – Frankfurt am Main: KfW Bankengruppe, 2024.

23. Japan Bank for International Cooperation. Role and Function: JBIC Profile. – Tokyo: JBIC, 2025. – URL: https://www.jbic.go.jp/en/about/role-function.html

24. China Development Bank. Annual Report 2023. – Beijing: China Development Bank Corporation, 2024.

25. Ren Y. Industrial Investment Funds, Government R&D Subsidies, and Technological Innovation: Evidence from Chinese Companies // Frontiers in Psychology. – 2022. – Vol. 13. – Article 890208. – DOI: 10.3389/fpsyg.2022.890208.

26. Korea Development Bank. The Role and History of KDB in Korea’s Industrial Development. – Seoul: Korea Development Bank, 2023.

27. International Finance Corporation, Amundi. Emerging Market Green Bonds Report 2023. – Washington, D.C.: IFC, 2024.

Загрузки

Nashr qilingan

2026-06-01